Anh có thủ tướng mới: Andy Burnham đối mặt thách thức trong bối cảnh biến động chính trị hiện nay

Trong thập kỷ vừa qua, chính trường Anh chứng kiến sự thất thường rõ nét khi có tới bảy thủ tướng chỉ trong vòng mười năm. Việc thay đổi lãnh đạo chóng vánh phần lớn bắt nguồn từ những cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc, đầu tiên là kết quả cuộc trưng cầu dân ý Brexit vào năm 2016, dẫn đến sự ra đi của David Cameron. Từ đó, chức vụ thủ tướng tại số 10 phố Downing được xem như “ghế nóng” khó chịu, khi các nhà lãnh đạo phải đối diện với những áp lực nặng nề trong việc xử lý các vấn đề nội bộ và quốc tế.

Điều này phân tích rõ khi sáu trong bảy thủ tướng tuyên bố từ chức hoặc bị ép rời nhiệm sở chỉ trong một thập kỷ, một con số hiếm thấy ở các nền dân chủ phương Tây. Sự thay đổi này phản ánh một bức tranh không ổn định về chính trị và xã hội tại Anh trong thời gian qua.

David Cameron rời nhiệm sở sau khi thất bại trong việc ngăn chặn xu hướng rời Liên minh châu Âu (EU) trong cuộc trưng cầu dân ý năm 2016. Thủ tướng kế nhiệm, Theresa May, đảm nhận trọng trách phức tạp là thực thi Brexit nhưng thất bại trong việc đạt được sự đồng thuận quốc hội về các thỏa thuận rút khỏi EU. Sau nhiều năm đàm phán không thành, bà từ chức.

Boris Johnson tiếp quản và thành công trong việc đưa Anh chính thức rời khỏi EU. Tuy nhiên, ông vướng vào các scandal, nổi bật nhất là bê bối "Partygate" trong mùa dịch COVID-19, khi bị phát hiện tổ chức các cuộc tụ tập trái quy định giãn cách xã hội, khiến ông phải từ chức.

Sau Johnson là sự xuất hiện của Liz Truss, người ghi dấu với nhiệm kỳ thủ tước ngắn ngủi nhất trong lịch sử hiện đại Anh, chỉ 49 ngày. Các chính sách kinh tế và tài chính của bà bị phản ứng tiêu cực dữ dội, khiến đồng bảng Anh giảm giá mạnh và áp lực tăng cao. Truss từ chức và chuyển giao quyền lực cho Rishi Sunak.

Sunak giữ chức thủ tướng được khoảng hai năm, thời gian này ông đề xuất giải tán quốc hội sớm vào năm 2024. Kết quả bầu cử sau đó khiến đảng Bảo thủ của ông chịu thất bại đáng kể, mở đường cho lãnh đạo thuộc Đảng Lao động tiếp quản - Keir Starmer.

Khi Starmer tuyên bố từ chức, các cuộc khảo sát đường phố của BBC và The Guardian cho thấy công chúng Anh không quá ngạc nhiên với quyết định này. Một số người bình luận rằng các thủ tướng Anh hiện đại thường không giữ chức vụ lâu dài, và thay đổi lãnh đạo là điều cần thiết. Những ý kiến này phản ánh sự mất ổn định chính trị cũng như sự mệt mỏi của người dân với các nhà lãnh đạo liên tục thay đổi trong thập kỷ qua.

Nhiều nhà phân tích cho rằng vị trí thủ tướng hiện nay tại Anh khó khăn hơn nhiều so với trước đây. Hậu quả của Brexit, sự tăng vọt về giá năng lượng và chi phí sinh hoạt, cùng với các tranh luận dai dẳng về chính sách nhập cư, đã đặt một gánh nặng lớn lên các nhà lãnh đạo quốc gia, đặc biệt là những người thuộc đảng Bảo thủ. Ngoài ra, hệ thống đảng phái truyền thống của Anh cũng đang có dấu hiệu suy yếu, khi các đảng mới như Reform UK thu hút nhiều cử tri chuyển từ Đảng Lao động, trong khi đảng Bảo thủ mất dần ảnh hưởng.

Chuyên gia chính trị Tony Travers nhận định, người thủ tướng sắp tới sẽ phải chịu đựng áp lực từ cả sự chỉ trích lẫn kỳ vọng quá lớn của công chúng, khiến công việc này trở nên gần như bất khả thi hay ít nhất là khó khăn hơn nhiều so với các tiền nhiệm.

Phóng viên Josh Glancy của The Times chia sẻ trong podcast "The Story" rằng Anh cần một nhà lãnh đạo có khả năng thúc đẩy tiến trình cải cách thực sự và bền vững. Người đó cần có thời gian trong vai trò đối lập, nghiêm túc với nhiệm vụ, và đưa ra đề xuất thực sự có tính thay thế cho đất nước. Starmer đã cố gắng theo hướng này, nhưng chưa thành công.

Giờ đây, Andy Burnham sẽ phải đáp ứng các kỳ vọng đó, và kết quả cách ông xử lý các thách thức sẽ quyết định thời gian ông giữ chức thủ tướng. Việc ông có thể dẫn dắt đất nước qua vùng nước đầy biến động này sẽ là bài kiểm tra lớn nhất dành cho ông.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.