UNESCO chuẩn bị bổ sung nhiều di sản thế giới vào danh sách di sản bị đe dọa

Trong cuộc họp sắp tới tại Busan, Hàn Quốc, 196 quốc gia thành viên của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc (UNESCO) sẽ tiến hành bỏ phiếu cho các địa điểm mới được đưa vào danh sách Di sản Thế giới cũng như danh sách Di sản Thế giới bị đe dọa. Đây là công cụ nhằm cảnh báo và thu hút sự quan tâm toàn cầu đối với những di sản có nguy cơ bị tổn hại do chiến tranh, biến đổi khí hậu và các yếu tố khác.

Lazare Eloundou Assomo, giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO, nhấn mạnh rằng, mặc dù UNESCO không có khả năng triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình, tổ chức này có thể gửi thông điệp mạnh mẽ đến toàn thế giới nhằm bảo vệ các di sản quan trọng và ngăn chặn nguy cơ phá hủy chúng. Đồng thời, việc bảo vệ di sản còn giúp cộng đồng từng chịu tổn thương vì xung đột có thể dần hồi phục và tái thiết.

Một số di sản mới dự kiến sẽ được liệt kê vào danh sách di sản bị đe dọa, trong đó nổi bật là khu khảo cổ Sebastia tại Bờ Tây do Israel kiểm soát, được nhận diện là thành Samaria trong Kinh thánh. Người dân Palestine sống gần đó phụ thuộc vào du lịch di tích này để kiếm sống, nhưng lo ngại việc kiểm soát của Israel có thể cắt đứt hoàn toàn việc tiếp cận.

Bên cạnh đó, UNESCO dự kiến ưu tiên đưa vào danh sách năm thành trì tại miền nam Lebanon, khu vực đang chịu ảnh hưởng của chiến sự với Israel, bao gồm pháo đài thời Thập tự chinh Qalaat al-Chakif (Beaufort Castle) mà quân đội Israel chiếm giữ hồi tháng 5 vừa qua.

Danh sách còn có khu đồng cỏ và đất rừng Boma-Badingilo ở Nam Sudan đang đối mặt với các mối nguy từ chiến tranh và biến đổi khí hậu. Đây là tuyến đường di cư hàng năm của khoảng một triệu loài động vật như linh dương và linh dương gazelle, tạo nên những dấu tích sâu sắc trên thảm thực vật nhìn từ trên cao.

Ngoài những địa điểm mới, một số di sản đã được UNESCO công nhận có thể được bổ sung vào danh sách những địa điểm bị đe dọa. Ví dụ như các di tích tại thành phố Tyre ở miền nam Lebanon, nơi có đài phun nước La Mã, cổng chiến thắng thế kỷ thứ hai và trường đua ngựa cổ đại, đã chịu nhiều đợt không kích dữ dội của Israel trong thời gian gần đây.

Thêm vào đó, khu định cư Hy Lạp cổ Tauric Chersonese trên bán đảo Crimea, vùng lãnh thổ mà Nga sáp nhập đơn phương từ Ukraine năm 2014, cũng đang được cân nhắc. Ukraine phản ánh rằng những mối đe dọa gồm khai quật trái phép, các dự án xây dựng lớn và việc di dời hiện vật đang diễn ra sau khi Nga kiểm soát khu vực này.

Một đối tượng khác là hồ Baikal của Nga, hồ nước sâu nhất thế giới vốn chứa 20% nước ngọt không đóng băng trên Trái Đất. Hồ này đang chịu áp lực từ ô nhiễm, lượng khách du lịch tăng cao, khai thác gỗ quy mô lớn và mực nước giảm do đập thủy điện ở thượng nguồn thuộc Mông Cổ. UNESCO cảnh báo rằng nếu sự suy thoái sinh thái tại đây không được dừng lại và phục hồi khẩn cấp, hồ Baikal sẽ bị liệt vào danh sách di sản thế giới bị đe dọa.

Ngoài ra, một số địa điểm khác cũng đang được đề xuất cho danh sách di sản thế giới, bao gồm các bãi biển Normandy ở Pháp, nơi diễn ra cuộc đổ bộ của phe Đồng Minh trong Thế chiến II vào ngày 6/6/1944, hai nhà hát được xây dựng trong rừng Amazon của Brazil và làng cổ Sidi Bou Said tại Tunisia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.