Phát hiện trại lính La Mã hiếm có tại Surany, Slovakia

Các nhà khảo cổ thuộc Viện Khảo cổ học của Học viện Khoa học Slovakia (SAV) đã phát hiện một trại quân La Mã có tuổi từ nửa sau thế kỷ II tại Surany, nằm ở phía tây nam Slovakia. Trại này được xác định liên quan đến các cuộc chiến tranh Marcomannic, diễn ra trong các năm 166-180. Khu vực khai quật nằm trong phạm vi dự kiến xây dựng công viên công nghiệp mới ở Surany với diện tích khoảng 7,4 ha.

Matej Ruttkay, giám đốc Học viện Khoa học Slovakia tại Nitra, nhận định đây là phát hiện có ý nghĩa vượt ra ngoài biên giới Slovakia ngày nay, bởi đây là lần đầu tiên tìm được một công trình La Mã tại vùng Ponitří, giúp lấp đầy khoảng trống kiến thức về hoạt động của người La Mã phía bắc sông Danube vào cuối thế kỷ II. Sự tồn tại của trại quân này cho thấy tình hình chiến tranh giữa La Mã và các bộ tộc Germanic ngay tại khu vực này.

Điều làm các nhà khảo cổ bất ngờ là số lượng lớn các bộ hài cốt được khai quật tại nhiều vị trí khác nhau trong trại, như các rãnh, công trình xây dựng và những ngôi mộ nông chôn vội vàng.

Phần lớn các hài cốt này theo nghiên cứu ban đầu được xác định là của những binh sĩ La Mã. Đội ngũ khai quật đã thu thập được nhiều mẫu vật quân sự gồm thương giáo, mũi tên, mảnh mũ giáp, áo giáp dạng đoạn, áo giáp vảy (lorica squamata), khóa thắt lưng của lính La Mã, tiền xu và cả những đôi dép quân sự caligae với đinh sắt còn nguyên vẹn trên đế.

Bên cạnh đó cũng phát hiện dụng cụ sinh hoạt hàng ngày như rìu, dao và xúc xắc. Marek Vojteek, trưởng nhóm khảo cổ, cho biết số lượng và chất lượng các hiện vật là rất hiếm gặp và có giá trị lớn đối với việc nghiên cứu lịch sử La Mã tại khu vực này.

Michal Cheben, thành viên nhóm nghiên cứu, cho hay nhiều vấn đề vẫn còn đang chờ lời giải đáp: ai là những người được chôn cất tại đây, nguyên nhân tử vong của họ, lý do tại sao hài cốt lại được bỏ vào các công trình sâu như hố hoặc giếng, và vai trò của bệnh tật hay chấn thương chiến tranh trong cái chết của họ.

Các vật dụng quý hiếm lẫn chưa bị cướp bóc cũng làm các nhà khảo cổ đặt ra nhiều giả thuyết khoa học sẽ được kiểm chứng bằng các phân tích di truyền học, nhân chủng học và xét nghiệm hiện đại khác.

Hầu hết hiện vật đã được chuyển về phòng thí nghiệm của Viện Khảo cổ học SAV để bảo quản an toàn. Các món đồ dễ vỡ sau khi hoàn thành thủ tục pháp lý sẽ tiếp tục được phân tích bởi các trung tâm nghiên cứu ở nước ngoài.

Michal Cheben cho biết nhiều hiện vật đã được chụp X-quang giúp nhìn rõ cấu trúc bên trong, ví dụ như những đôi dép quân sự caligae. Việc này giúp các nhà khảo cổ có thể xác định kích cỡ giày dép của binh sĩ.

Phân tích carbon phóng xạ được thực hiện tại Ba Lan, phân tích vi mô địa tầng ở Cộng hòa Séc, xét nghiệm di truyền học tại Đại học Vienna và các phân tích đồng vị ở Đức, Ba Lan, thậm chí có thể cả Nam Phi đang được tiến hành. Matej Ruttkay nhận định đây là một quy trình nghiên cứu dài hạn và các kết quả chính thức sẽ chỉ được công bố trong nhiều năm tới.

Nghiên cứu tại Surany mở ra một cơ hội hiếm hoi để khám phá gần như toàn bộ một trại hành quân La Mã, cung cấp dữ liệu quý giá cho khảo cổ học châu Âu nói chung.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.